Choroby cywilizacyjne

Jak zaznaczył prof. Andrzej Fal, kierownik Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie oraz prezes zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, choroby cywilizacyjne stanowią coraz większy problem z zdrowiem publicznym.

– Z raportu za 2018 rok wynika, że w Polsce aż 93 proc. przedwczesnych zgonów nastąpiło w wyniku jakieś choroby przewlekłej, cywilizacyjnej bądź stylu życia. Te wszystkie terminy są synonimami tej samej grupy chorób – poinformował. Prof. Fal dodał, że największy wpływ na przedwczesną umieralność na świecie mają choroby niezakaźne. W Polsce podium należy do chorób niedokrwiennych serca, udarów oraz nowotworów – głównie dróg oddechowych, co oznacza choroby odtytoniowe.

– Z najnowszych danych wynika, że tytoń powoduje rocznie na świecie ponad 8,2 mln zgonów. Infekcje dróg oddechowych w roku pozapandemicznym to 2,6 mln zgonów na całym globie. Proporcje tych dwóch wielkości wskazują, że ludzkości nie grożą choroby infekcyjne. Ludzkości grożą papierosy, alkohol, brak ruchu i nadmierny stres oraz oczywiście śmieciowe jedzenie

– ocenił prof. Fal.

Dodał, że problemem rozwoju chorób cywilizacyjnych jest to, że w niewystarczający sposób finansowana jest medycyna prewencyjna, przy coraz wyższych nakładach na tę naprawczą.

Straty dla gospodarki

Biorący udział w dyskusji wiceminister zdrowia Waldemar Kraska przyznał, że problem chorób cywilizacyjnych jak cukrzyca, choroby układu krążenia, oddechowe, a także psychiczne, rośnie w Polsce oraz innych krajach.

– To ma swoje konsekwencje dla gospodarki, bo niezdolność do pracy w wyniku zwolnienia lekarskiego czy obniżona produkcyjność to realne straty dla gospodarki. To również rosnące koszty, obciążające system zdrowotny – wskazał.

Polacy nie lubią się badać?

Jak zaznaczył wiceminister zdrowia, pandemia uwypukliła problem chorób cywilizacyjnych.
– Są one wyzwaniem również dla resortu zdrowia, w którym staramy się uruchamiać programy badań profilaktycznych, jak np. uruchomiony od 1 lipca 2022 r. program Profilaktyka 40+. Skorzystało z niego od tamtej pory tylko 2,4 mln osób. Po tych wynikach widać, że Polacy nie chcą się badać – ocenił wiceminister Kraska.

– W przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym, ważne jest nasze indywidualne zachowanie, styl życia i właśnie działania profilaktyczne

– dodał minister Kraska.

Profilaktyka – dyscyplina długofalowa

Prof. Fal zwrócił uwagę, że profilaktyka jest dyscypliną długofalową. Niestety nie wszyscy to rozumieją i akceptują. Podał przykład braku edukacji w zakresie uzależnienia od tytoniu, które jest w Polsce i na świecie główną praprzyczyną chorób i przedwczesnych zgonów. Podkreślił, że wczesna edukacja i prewencja jest kluczem do profilaktyki, ale edukacja musi trwać więcej niż jedna kadencja sejmu i rządu.

Leczenie nałogów bez strategii

Zdaniem prof. Andrzeja Matyi, kierownika Oddziału Klinicznego Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej, Metabolicznej i Stanów Nagłych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, praktycznie nie istnieje w Polsce żadna strategia wyjścia z nałogu nikotynizmu.

– Powołane centrum leczenia uzależnień pomaga uzależnionym od alkoholu, narkotyków, nawet hazardu, ale nie od tytoniu. Tymczasem następuje wzrost ilości nałogowych palaczy w Polsce. Jeszcze niedawno było to 27 proc., teraz jest 29 proc. Widać zatem, ze coś tu nie działa – ocenił.

Joanna Rymaszewska z Katedry Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu zwróciła uwagę, że wiele osób nie daje rady rzucić palenia. Trzeba więc zaproponować im wprowadzenie dobrych rozwiązań ograniczających straty. Dodała, że problemem bywa syndrom odstawienia, który powoduje nie miej szkód dla organizmu niż sam nałóg.

– Potrzebne są przebadane produkty, które będą mniej szkodliwe od papierosów i pomogą pacjentowi stopniowo ograniczać przyjmowanie szkodliwych produktów do całkowitego rzucenie nałogu – wskazała.

Jak podkreśliła, w kwestii palenia brakuje edukacji od podstaw. „Od malucha należy uczyć, co jest fajne, a co nie” – zaznaczyła.

Edukacja przede wszystkim

Na konieczność edukowania od najmłodszych lat, a także rozszerzenia nauki na członków rodziny zwróciła uwagę prof. Violetta Szkrzypulec-Plinta, kierownik Katedry Zdrowia Kobiety i szefowa Zakładu Zdrowia Reprodukcyjnego i Seksuologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

– Przykładem może być mówienie o korzyściach np. szczepienia przeciw HPV. Edukujemy na poziomie rodzin, bo wiemy, na podstawie doświadczeń Wielkiej Brytanii, że 82 proc. dziewczynek nie zachoruje na raka szyjki macicy. Tymczasem tylko dziś cztery Polki umrą na tę chorobę – powiedziała.

O potrzebie edukacji w dziedzinie kardiologii wspomniał Paweł Kaźmierczak, dyrektor ds. medycznych American Heart of Poland. Zwrócił on uwagę, że w Polsce opieka szpitalna w dziedzinie kardiologii jest na dobrym poziomie.

– Pracujemy jeszcze nad rehabilitacją i opieką ambulatoryjną. Tymczasem profilaktyka i edukacja są klamrą spinającą wszystkie te działania. Zwłaszcza, że problem niewydolności serca będzie narastał w najbliższych latach. My już staramy się edukować przyszłych pacjentów na temat profilaktyki dla nich, bo pobyt w szpitalu przy tym schorzeniu tylko pogarsza stan pacjentów – wyjaśnił ekspert.

Prof. Jerzy Jaroszewicz, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych i Hepatologii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach i prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, wrócił do tematu nadmiarowych zgonów. Głośno było o tym w pandemii. W jego ocenie temat ten jest powiązany z profilaktyką zdrowotną Polaków – konkretnie z jej brakiem.

Jak wskazał ekspert, nadumieralność jest jednym z najważniejszych wskaźników, bo jest on obiektywny. – Tymczasem w Polsce w czasie pandemii Covid-19 nadmiarowa liczba zgonów była najwyższa w Europie. Wyniosła 693 proc., dla porównania w Czechach 590 proc., w Niemczech 312 proc., a w Szwecji 150 proc. Średnia długość życia w Polsce spadła o 2 lata – podał Jaroszewicz.

Zwrócił uwagę, że Polska na jedną osobę wydaje 1643 dolary, podczas gdy Szwecja ponad 4 tys. dolarów. Liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców w Polsce wynosi 237, w Szwecji 438.

– Przedwczesna śmiertelność z powodu marskości wątroby wśród Polaków to 24 osób na 100 tys. mieszkańców, w Szwecji 8 osób na 100 tys. mieszkańców – podał. Jak wyjaśnił profesor, to pokazuje inny poziom zasobów strukturalnych, który ma wpływ na poziom profilaktyki i leczenia. – Mając tak małe zasoby uważam, że nieźle sobie poradziliśmy w pandemii – ocenił Jaroszewicz.

Według ekspertów kluczem do ograniczenia chorób cywilizacyjnych jest edukacja, w którą zaangażowani powinni być wszyscy uczestnicy systemu ochrony zdrowia. Obok lekarzy, powinni być to również np. i dietetycy, psycholodzy i edukatorzy.

Źródło: PAP MediaRoom, Fot. PAP/S. Leszczyński 

Artykuł Edukacja i profilaktyka najskuteczniejszym lekarstwem pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Prowadzi do zmiany codziennych nawyków w sześciu głównych obszarach, mających wpływ na zdrowie i wellbeing. Są to: właściwe odżywianie, regularną aktywność fizyczną, zdrowy sen, zarządzanie emocjami, dbałość o relacje społeczne oraz unikanie używek.

– Wiele problemów zdrowotnych, takich jak nadwaga i otyłość, nadciśnienie, uzależnienie od tytoniu, czy cukrzyca, ma ścisły związek z codziennymi, wieloletnimi nawykami. Celem konsultacji u lekarza MSŻ jest wpłynięcie na te obszary życia pacjenta, które determinują jego stan zdrowia. Kształtowanie prozdrowotnych nawyków pod okiem wykwalifikowanego lekarza może pomóc nie tylko w zapobieganiu chorobom, lecz także w zatrzymaniu, a nawet odwróceniu procesu chorobowego – mówi lek. Patryk Poniewierza, Dyrektor ds. Medycznych w Medicover w Polsce, odpowiedzialny za rozwój obszaru Medycyny Stylu Życia w Medicover w Polsce.

Wizyta u lekarza medycyny stylu życia

W trakcie konsultacji certyfikowany lekarz przeprowadza pełen wywiad medyczny i dokonuje kompleksowej analizy aspektów zdrowia i życia pacjenta. Wykonuje pomiar ciśnienia tętniczego krwi, wzrostu, masy ciała i obwodu pasa. Następnie bada m.in. nawyki związane ze sposobem odżywiania, aktywnością fizyczną, higieną snu, radzeniem sobie ze stresem, stosowanymi używkami, relacjami społecznymi.

Po ocenie ryzyka wystąpienia chorób zależnych od stylu życia lekarz proponuje pacjentowi wprowadzenie zmian w określonych obszarach. Ustala z pacjentem najważniejsze terapeutyczne cele. Określa także indywidualny plan postępowania, przekazuje zalecenia i wyposaża pacjenta w materiały edukacyjne, pomocne w realizacji nowych postanowień. Może też skierować na bezpłatną sesję z trenerem personalnym. Podczas sesji trener przeprowadzi wywiad dotyczący aktywności treningowej, dokona pomiaru na analizatorze masy i składu ciała oraz przeprowadzi sesję treningową. Pacjent otrzyma niezbędne wskazówki i zalecenia do samodzielnego bezpiecznego treningu.

Dla kogo wizyta u lekarza medycyny stylu życia?

Konsultacja z lekarzem medycyny stylu życia polecana jest osobom, które chcą wspomóc proces leczenia chorób przewlekłych i nauczyć się, jak radzić sobie ze stresem. Mogą z niej skorzystać także osoby, które nie widzą efektów stosowanych diet, czy ciągle wracają do nałogów. To także propozycja dla osób, które wielokrotnie słyszały, że powinny zmienić swój styl życia, ale nie wiedzą, jak to zrobić. Chcemy pomóc pacjentowi zrozumieć, w jaki sposób styl życia wpływa na jego zdrowie i podpowiedzieć mu, co może zrobić, by uzyskać trwałą poprawę zdrowia i dobre samopoczucie. Trzeba również pamiętać, że trwała zmiana stylu życia wymaga stałej współpracy z lekarzem – dodaje lek. Patryk Poniewierza.

Wdrożenie nowej usługi w Medicover poprzedziły certyfikujące szkolenia dla lekarzy, prowadzone przez Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia. Do tej pory nowe kwalifikacje pozyskało ponad 40 lekarzy Medicover reprezentujących różne specjalizacje. Sa to m.in. medycyna rodzinna, choroby wewnętrzne, endokrynologia, diabetologia, pediatria czy ortopedia. Zainteresowanie kadry medycznej obszarem medycyny stylu życia jest duże, dlatego firma kontynuuje szkolenia, jak również organizuje wydarzenia specjalne związane z tą tematyką. We wrześniu br. Medicover zorganizował ogólnodostępną konferencję online „Medycyna Stylu życia. Jak dbać o zdrowie w obliczu zagrożeń i kryzysów ?”.

– Nasza otwarta konferencja dla medyków była świetną okazją, by w gronie specjalistów wymienić się wiedzą i doświadczeniem, wysłuchać inspirujących prelekcji uznanych ekspertów, a przy tym poznać i zgłębić wspólnie obszar medycyny stylu życia. Myślę, że oprócz formuły spotkania i renomy firmy-organizatora, na wysoką frekwencję wpłynął tu właśnie „gorący” temat przewodni, co daje nadzieję na konsekwentną zmianę postrzegania kwestii zdrowia – zarówno przez pacjentów, jak i lekarzy

– podsumowuje Dyrektor ds. Medycznych w Medicover w Polsce.

Konsultacja lekarza medycyny stylu życia stanowi przedmiot oferty świadczonej w modelu FFS (fee-for-service; pojedyncza usługa płatna), w wybranych centrach medycznych w Warszawie, Łodzi, Wrocławiu, Kielcach, Gdańsku, Gdyni, Poznaniu, Szczecinie, Krakowie, Katowicach, Gliwicach i Bielsku Białej.

Źródło: materiały prasowe
Fot. Derick McKinney/ Unsplash

Artykuł Medycyna Stylu Życia w Medicover pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Swoje obserwacje i przemyślenia spisał w książce z 2008 r. pt. „Niebieskie Strefy:
9 lekcji długowieczności od ludzi żyjących najdłużej”. Opisuje w niej pięć miejsc na świecie, których mieszkańcy tworzą społeczności określane mianem Niebieskich Stref. Są to: Okinawa w Japonii, Sardynia we Włoszech, Nicoya w Kostaryce, Ikaria w Grecji i Loma Linda w Kalifornii (USA). Według niego populacje Niebieskich Stef charakteryzuje „niski odsetek osób otyłych i palących, niski indeks masy ciała (BMI)”. W efekcie, ten styl życia przynosi miliony dolarów oszczędności w kosztach opieki zdrowotnej, a także wymierny spadek poziomu absencji pracowników z powodu chorób. To zaledwie niektóre z korzyści zdrowego stylu życia mieszkańców Niebieskich Stref.

Niebieska Strefa i jej nawyki

W swojej książce Buettner opisał dziewięć nawyków życiowych, powszechnych w Niebieskich Strefach. Nazwał je „mocną dziewiątką” (z ang. Power 9; wyczerpujący opis każdego z nich znajdziecie na stronie bluezones.com):

• niech ruch przychodzi ci w sposób naturalny,
• miej poczucie misji w życiu,
• zwolnij tempo, by zniwelować stres,
• gdy masz uczucie sytości w 80 proc., przestań jeść,
• spożywaj głównie produkty roślinne (twoja dieta powinna być w znaczącej mierze wegetariańska),
• pij wino o 17.00,
• przynależ do wspólnoty (opartej na wierze),
• stawiaj bliskich na pierwszym miejscu
  oraz
• bądź częścią społeczności, która cię wzmocni (pielęgnuj więzi międzyludzkie).

W branży fitness mamy niepowtarzalną okazję, by włączyć te nawyki zdrowego stylu życia, zaczerpnięte z Niebieskich Stref, do oferty klubów. Dzięki temu pomożemy klientom żyć dłużej w dobrym zdrowiu.

Co kluby fitness powinny uznać za priorytet?

Chciałbym przyjrzeć się bliżej niektórym z wymienionych wyżej nawyków osób długowiecznych, zachęcających do zdrowego stylu życia.

Jeśli chcesz przeczytać cały artykuł, zapraszamy do czytelni online – LINK

Możesz też otrzymać wersję drukowaną magazynu w bezpłatnej prenumeracie – LINK

Fot. Sergi Marló/ Unsplash

Artykuł Niebieska Strefa w klubie fitness pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Przed erą insulinoterapii w leczeniu cukrzycy typu 1 za kluczowy uznawano zdrowy styl życia, czyli odpowiednią dietę, ruch, sen. Już wtedy zwracano także uwagę na wiedzę pacjenta na temat swojej choroby. Przełom nastąpił w 1921 r., gdy Frederick Banting wyizolował insulinę. Następnie na przestrzeni XX i w początkach XXI w. dokonał się znaczny postęp w zakresie jej podawania i monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 1. M.in. opracowano system CGM czy „sztuczną trzustkę”. Czy dzięki nowoczesnym technologiom pacjent może przestać myśleć o swej chorobie i przestrzeganiu zdrowego stylu życia?

Cukrzyca typu 1: komórki beta wysp trzustkowych potrafią się regenerować?

W przebiegu cukrzycy typu 1 dochodzi do stopniowej redukcji komórek beta wysp trzustkowych. W konsekwencji nie są one w stanie wydzielać wystarczającej ilości insuliny. Wówczas niezbędne jest leczenie substytucyjne. Jednak po wielu latach insulinoterapii (nawet po 20-30), u części chorych zapotrzebowanie na nią spada. Badania Joslin Medalist Study, obejmujące chorych z długotrwałą cukrzycą typu 1 (ok. 60 lat), wykazały, że u znacznego ich odsetka wydzielanie insuliny było zachowane, a tym samym — zmniejszyło się zapotrzebowanie na ten hormon.

Czy zatem komórki beta wysp trzustkowych mają zdolności regeneracyjne? A może pozostają „uśpione”, a w przebiegu choroby pojawiają się bodźce, które pozwalają się im „obudzić”? Jeśli tak, to jakie czynniki o tym decydują?

Zdaniem prof. dr hab. n. med. Doroty Zozulińskiej–Ziółkiewicz, kierownika Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, korzystnie na resztkowe wydzielanie insuliny u osób z cukrzycą typu 1 może wpłynąć aktywność fizyczna.

Przywołuje przy tym przykład z praktyki klinicznej: 77-letniego pacjenta chorującego na cukrzycę typu 1 od 10. roku życia, który odebrał Medal za Zwycięstwo Nad Cukrzycą.
– To, co pozwoliło mu przeżyć w dobrej kondycji tyle lat, to systematyczna aktywność fizyczna, nie sport wyczynowy, tylko codzienna „ruchliwość”. Pacjent ten uwielbia spacerować — mówi diabetolog.

Cukrzyca typu 1: od czego zależy remisja?

Gdy w początkowym przebiegu cukrzycy typu 1 dochodzi do zmniejszenia zapotrzebowania na insulinę, można mówić o remisji choroby. Wiąże się ona z lepszą kontrolą glikemii, mniejszym ryzykiem ostrych i przewlekłych powikłań oraz szansą na dłuższe życie.

– Po 7 latach trwania cukrzycy typu 1 u dorosłych, którzy doświadczyli częściowej klinicznej jej remisji, a dotyczy to 60-70 proc. pacjentów, ryzyko rozwinięcia się jakiegokolwiek powikłania swoistego dla cukrzycy jest istotnie mniejsze niż w przypadku braku remisji. Wówczas ryzyko pojawienia się powikłań jest czterokrotnie większe — zaznacza prof. Zozulińska-Ziółkiewicz.

– Wiemy — dodaje diabetolog — że w cukrzycy typu 1 rokowanie jest lepsze, gdy zachowane jest wydzielanie endogennej insuliny. Postęp technologiczny pozwala nam „zaglądać” w wyspy Langerhansa i zobaczyć, czy są komórki, które wydzielają insulinę.

Wiadomo także, że pacjent z postacią autoimmunologiczną cukrzycy ma szansę na częściową kliniczną remisję. Jakie jeszcze czynniki zwiększają i zmniejszają możliwość wejście w remisję? Ekspertka wyjaśnia, że jednym z nich jest palenie papierosów.

– Palacz z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 1 ma mniejsze szanse na wystąpienie remisji i na długą remisję. Jeżeli wraz z rozpoznaniem cukrzycy rzuci palenie, szanse te się zwiększają.

Znaczenie w inicjowaniu i podtrzymywaniu częściowej klinicznej remisji u osób z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 1 ma także aktywność fizyczna.

– Znaczna aktywność fizyczna również zwiększa szanse na długą remisję kliniczną (ponadroczną). Niezależnie od wieku, płci, palenia tytoniu, wskaźnika masy ciała, HbA1c, obecności cukrzycowej kwasicy ketonowej, glikemii i liczby autoprzeciwciał przy rozpoznaniu — wyjaśnia prof. Zozulińska-Ziółkiewicz.

Dowodzą tego wyniki badań Zespołu Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu. Inspiracją do nich był pacjent, u którego w 21. roku życia rozpoznano cukrzycę typu 1 z dodatnimi przeciwciałami. Mężczyzna żyje z chorobą już ponad 18 lat. Po otrzymaniu diagnozy rozpoczął przygodę ze sportem. Pacjent ma niewielkie zapotrzebowanie na insulinę, spełniające kryterium remisji, ale tylko wtedy, gdy jest aktywny fizycznie. Wystarczy, że nastąpi przestój w treningach, spowodowany np. chorobą, a zapotrzebowanie dobowe na insulinę u pacjenta znacznie rośnie.

– Kluczowe znaczenie w terapii nowo rozpoznanej cukrzycy typu 1 dla wejścia w okres częściowej klinicznej remisji ma zdrowy styl życia — podkreśla prof. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz.

Cukrzyca typu 1: wzajemny wpływ technologii i stylu życia

Diabetolog zwraca z kolei uwagę, w jak znacznym stopniu do poprawy wyników leczenia pacjentów z cukrzycą typu 1 może przyczynić się technologia. W jednym z badań wykazano, że ciągły podskórny wlew insuliny (CSII) wiąże się ze zmniejszoną progresją retinopatii u dorosłych z cukrzycą typu 1 w porównaniu z metodą wielokrotnych wstrzyknięć insuliny w ciągu doby (MDI). Nie stwierdzono także przejściowego pogorszenia retinopatii po intensyfikacji leczenia osobistą pompą insulinową (OPI).

– Dzięki technologii, tam, gdzie jest dobrze, może być jeszcze lepiej — przekonuje prof. Zozulińska-Ziółkiewicz i przywołuje wyniki kolejnych badań, których kierownikami są prof. dr hab. n. med. Aleksandra Araszkiewicz i dr n. med. Andrzej Gawrecki z Katedry i Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych UM w Poznaniu. Wzięli w nich udział pacjenci z cukrzycą typu 1, którzy stosowali system pętli zamkniętej.

– Pacjenci ci mieli dobrze wyrównaną glikemię, ale dzięki temu systemowi osiągnęli zdecydowanie lepsze wyniki stabilniejszej glikemii — wyjaśnia ekspertka i przypomina, że nie zawsze się tak dzieje. Nowoczesne technologie nie dla wszystkich są idealnym rozwiązaniem.

– Zapotrzebowanie na insulinę „u zapętlonych” może być fizjologiczne. Ale insulina może być pompowana w takiej ilości, że to zapotrzebowanie już fizjologicznym nie jest. Pamiętajmy, że insulina jest podawana w miejsce, które nie jest fizjologiczne. Podawanie insuliny podskórnie generuje insulinooporność. A im większe pompowanie insuliny, by dotrzeć do normoglikemii, tym większe ryzyko na uruchomienie błędnego koła insulinooporności.

Dlatego zachęcam do stosowania narzędzia do szybkiego zużywania glukozy. To systematyczna aktywność fizyczna. Pozwala ona zmniejszyć dobowe zapotrzebowanie na insulinę

— przypomina ekspertka.

Sama technologia (pętla zamknięta) może więc dać normoglikemię, ale nie gwarantuje zdrowia.
– Dzięki technologiom można przestać myśleć o cukrzycy, ale nie o zdrowym stylu życia, zgodnie z twierdzeniem doktora Wojciecha Oczki, że „ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu”. Prawie każdy lek, bo ruch nie zastąpi insuliny u pacjenta z cukrzycą typu 1, ale pozwoli jej lepiej pracować. Ten ruch i podejmowany wysiłek fizyczny są zdecydowanie bezpieczniejsze dla chorego leczonego insuliną, jeżeli pacjent korzysta z nowoczesnych systemów ciągłego monitorowania stężenia glukozy — wskazuje prof. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz.

Diabetolog zwraca także uwagę na pewien technologiczny paradoks.

– Nowoczesne technologie ułatwiają rozleniwienie fizyczne, a to m.in. czynnik rozwoju chorób autoimmunologicznych, w tym cukrzycy typu 1. Jednak potem dzięki technologiom potrafimy ułatwić życie pacjentom z cukrzycą typu 1 — mówi ekspertka.

Podsumowując

Postęp technologiczny insulinoterapii sprzyja zdrowemu stylowi życia, a ten pozwala na lepszą pracę insuliny. Należy traktować te elementy jako równoważne, w łączności, a nie rozważać, który z nich jest ważniejszy.

Na podstawie wykładu wygłoszonego w czerwcu podczas XXII Zjazdu Naukowego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych pulsmedycyny.pl/
Monika Majewska

Artykuł Cukrzyca typu 1 – technologie czy styl życia kluczowe w terapii? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Niemal co trzeci Polak w trakcie pandemii przytył. Ogólnie mieszkańcy Polski nie pili znacząco więcej alkoholu. Z kolei z używaniem tytoniu sprawa jest nieco bardziej skomplikowana.
Takie wnioski płyną z ogólnopolskich badań dotyczących rozpowszechnienia najważniejszych czynników ryzyka utraty zdrowia związanych ze stylem życia. Przeprowadził je w październiku 2020 r. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego–Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH).

Otyłość a pandemia

28 proc. dorosłych mieszkańców Polski (niemal tyle samo kobiet i mężczyzn) zadeklarowała w ankietach, że przytyli podczas pandemii. Wśród mężczyzn najczęściej przybierali na wadze ci w przedziale 20-44 lata, a wśród kobiet: 45-64 lata.

„Częściej przybierały na wadze osoby lepiej wykształcone. Wzrost masy ciała częściej obserwowano wśród mężczyzn mieszkających w miastach niż na wsi (30 proc. vs 25 proc.) i u kobiet zamieszkałych na wsi (31 proc. vs 28 proc.)” – czytamy w raporcie z badania.

Dla porównania warto dodać, że jednocześnie 13 proc. dorosłych mieszkańców Polski (14 proc. mężczyzn i 12 proc. kobiet) w czasie pandemii schudło. Najczęściej były to osoby poniżej 45 lat. Co ciekawe, spadek masy ciała najczęściej występował u osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym – wynika z danych.

Aktywność fizyczna w pandemii

„W okresie pandemii 34 proc. mieszkańców naszego kraju zmniejszyło swoją aktywność fizyczną. Mężczyźni częściej niż kobiety (39 proc. vs 30 proc.)” – czytamy w raporcie NIZP-PZH. Z badań wynika, że najczęściej ograniczali ruch mężczyźni w wieku 45-64 lata i kobiety w wieku 20-44 lata. Czynnikiem sprzyjającym takiemu zachowaniu był niski poziom wykształcenia.

„Jednocześnie 18 proc. mężczyzn i 17 proc. kobiet zwiększyło swoją aktywność fizyczną. Ich odsetek malał z wiekiem od 26 proc. w kategorii 20-44 lata do 6 proc. w grupie 65 plus” – wynika z badania.

Spadek aktywności fizycznej Polaków w okresie pandemii nie powinien dziwić. Należy wziąć pod uwagę różne, wprowadzane w tym czasie, odgórne ograniczenia i restrykcje. Dotyczą one m.in. swobody przemieszczania się czy też korzystania z obiektów rekreacyjno-sportowych. Nie bez znaczenia jest też fakt, że z powodu lęku przed zakażeniem się  wiele osób niechętnie opuszczało dom bez ważnej potrzeby.

Niestety, ograniczenie aktywności fizycznej w połączeniu z tzw. „zajadaniem stresu” odbiło się negatywnie na tuszy wielu z nas.

Palenie tytoniu a pandemia

O ile spadek aktywności fizycznej w efekcie pandemii i dodatkowe kilogramy u sporej części Polaków nie zaskoczyły badaczy, to jednak dane dotyczące spożycia alkoholu i używania wyrobów tytoniowych okazały się być dalekie od spodziewanych. Chodzi o to, że na początku pandemii panowało dość powszechne przekonanie, poparte rezultatami badań z innych krajów, że stres z nią związany przełoży się m.in. na istotny wzrost konsumpcji alkoholu i wyrobów tytoniowych. Tymczasem polska rzeczywistość okazała się nieco inna. Przynajmniej w deklaracjach w omawianej ankiecie i wystąpiły znaczące różnice między zachowaniami kobiet i mężczyzn.

Z badania wynika, że większość dorosłych mężczyzn (56,3 proc.) nie zmieniła w czasie pandemii swoich nawyków związanych z paleniem. Jeśli jednak chodzi o tych, którzy je zmienili, to okazało się, że niezależnie od grupy wiekowej, zawsze nieco przeważał odsetek panów, którzy palili więcej niż przed pandemią. Ogółem, odsetek mężczyzn, którzy zwiększyli częstotliwość palenia wyniósł 20,4 proc., wobec 15,6 proc., którzy palili mniej. Jednocześnie okazało się, że odsetek mężczyzn, którzy przestali palić w okresie pandemii był niemal dwa razy większy niż odsetek tych, którzy zaczęli palić (odpowiednio: 4,9 proc. vs 2,7 proc.).

„W grupie kobiet te tendencje nie były aż tak bardzo silne”

– czytamy w opracowaniu NIZP-PZH.

Jeśli chodzi o kobiety, to zaprzestało palenia 3,8 proc., podczas gdy zaczęło palić 2,6 proc. Zdecydowana większość pań (69 proc.) zadeklarowała, że nie zmieniła swoich zachowań związanych z tytoniem.

Warto w tym kontekście wspomnieć jeszcze o jednym pozytywnym wniosku z raportu NIZP-PZH. Otóż, jeśli odnieść dane z jesieni 2020 r. do podobnych danych sprzed dwóch lat (2018 r.), to okazuje się, że ogólnie pod względem używania tytoniu sytuacja w Polsce uległa nieznacznej poprawie.

„W 2020 roku szacowany odsetek palących tytoń mężczyzn i kobiet był niższy niż w 2018. Zwiększył się natomiast wyraźnie odsetek stosujących zamienniki elektroniczne”

– czytamy w raporcie.

Konkretnie, wyniki badań NIZP-PZH wskazują, że w 2020 r. stosowanie tradycyjnych wyrobów tytoniowych (co najmniej raz dziennie) zadeklarowało 23,1 proc. mężczyzn oraz 14,9 proc. kobiet – wobec odpowiednio: 27,8 proc. oraz 23,1 proc. w 2018 roku.

„Jednocześnie duża grupa osób stosowała codziennie zamienniki elektroniczne – wśród mężczyzn 10,8 proc., wśród kobiet 7,1 proc.”

– wynika z ostatniej edycji wspomnianych badań.

Spożycie alkoholu

„W okresie epidemii COVID-19 znaczny procent osób (zarówno mężczyzn jak i kobiet) podejmował decyzję o zmianie nawyków związanych z konsumpcją alkoholu. Zmiany te mogły nieznacznie wpłynąć na wzrost poziomu konsumpcji wśród mężczyzn. Wśród kobiet nie zaobserwowano silnych tendencji” – podsumowują tę część badania autorzy.

Konkretnie, w czasie pandemii zaprzestało picia alkoholu 3,4 proc. dorosłych mężczyzn, podczas gdy 6 proc. zaczęło pić. Największy odsetek mężczyzn (47,3 proc.) nie zmienił jednak nawyków związanych z konsumpcją alkoholu, podczas gdy pozostałych 23,6 proc. ją zwiększyło, a 19,7 proc. zmniejszyło.

Jeśli chodzi o kobiety, to według badania tendencje były odwrotne. Więcej pań w czasie pandemii zaprzestało pić alkohol (4,5 proc.) niż zaczęło go pić (2,5 proc.). Zdecydowana większość dorosłych Polek (ponad 66 proc.) nie zmieniła jednak nawyków związanych z używaniem alkoholu. Z kolei wśród tych, które je zmieniły, nieco więcej pań (13,8 proc.) zmniejszyło konsumpcję alkoholu, niż ją zwiększyło (12,6 proc.).

Polacy pracują na swoje choroby przewlekłe

Eksperci NIZP-PZH szacują, że czynniki ryzyka zdrowotnego związane ze stylem życia (tzw. behawioralne), a więc w dużej mierze od nas zależne – w tym m.in. palenie, nadużywanie alkoholu, otyłość i niska aktywność fizyczna, łącznie odpowiadają w Polsce za utratę aż 35,8 proc. lat przeżytych w zdrowiu (43 proc. w przypadku mężczyzn i 27,1 proc. w przypadku kobiet).

Prawidłowa dieta, regularna aktywność fizyczna, abstynencja tytoniowa i alkoholowa naprawdę się więc opłacają. Tym bardziej w pandemii, kiedy dostęp do opieki zdrowotnej może być ograniczony.

Źródło informacji: Serwis Zdrowie PAP/ Wiktor Szczepaniak
Fot. Diana Polekhina/ Unsplash

Czytaj także Ile Polskę kosztuje otyłość społeczeństwa

Artykuł Pandemiczna otyłość Polaków pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Dlatego kluczowa jest edukacja, która pozwala uświadomić pacjentom, jak wiele zależy od nich samych. O roli edukacji diabetologicznej mówiono podczas obchodów Światowego Dnia Walki z Cukrzycą, zorganizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Diabetyków.

Cukrzyca – wiedza o chorobie najważniejsza!

– Poskromienie cukrzycy jest trudne, ale możliwe. Podstawą jest wiedza na temat choroby. Można wtedy wdrożyć leczenie obejmujące zmianę stylu życia. Jest to stosowanie odpowiedniej diety, aktywności fizycznej, samokontroli. Dotyczy to także przestrzegania zaleceń lekarskich co do stosowanej farmakoterapii. Jest to dużo łatwiejsze w przypadku chorego, który wie, po co to robi. Który rozumie, jakie korzyści może z tego odnieść, a także jakie są niebezpieczeństwa związane z nieprzestrzeganiem tych zaleceń – mówi dr Alicja Milczarczyk, diabetolog z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Endokrynologii i Diabetologii Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie.

Powikłania cukrzycy

Zdecydowana większość, bo aż 80 proc., chorych cierpi na cukrzycę typu 2. Jej podstawowe czynniki ryzyka to m.in. nadwaga, otyłość i brak aktywności fizycznej. Chorują osoby coraz młodsze. Nieleczona lub niewłaściwie kontrolowana cukrzyca prowadzi do wielu groźnych powikłań. Wśród nich są m.in. tak poważne choroby sercowo-naczyniowe, jak udar mózgu czy zawał serca.

– Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, zaleceń europejskich i amerykańskich, każdy pacjent z cukrzycą musi być rozpatrywany właśnie pod kątem powikłań sercowo-naczyniowych. Sposób leczenia powinien być od tego uzależniony – mówi dr Alicja Milczarczyk.

Powikłania cukrzycy są bardzo poważne i wiążą się z uszkodzeniem czynności narządów, przede wszystkim oczu, nerek, serca oraz naczyń krwionośnych. Jej groźne konsekwencje to m.in. utrata wzroku (retinopatia cukrzycowa) i niewydolność nerek (nefropatia). Ponadto cukrzycy aż dwukrotnie bardziej niż osoby zdrowe są narażeni na zawał serca i udar mózgu .

Szacuje się, że w Polsce ponad 5 mln osób ma stan przedcukrzycowy. Zwiększanie społecznej świadomości zagrożenia chorobą i promowanie nawyku badania poziomu glukozy we krwi daje możliwość wcześniejszego rozpoznania cukrzycy i uniknięcia groźnych dla zdrowia powikłań.

Strategia informowania

– W zakresie profilaktyki ściśle współpracujemy z NFZ, który przygotował całą strategię informowania o epidemiologii cukrzycy i czynnikach ryzyka. Zwraca uwagę na efekty spożywania cukru i braku aktywności fizycznej. Wciąż mamy jednak problem z tym, że jest wiele osób niezdiagnozowanych. Część się tego boi, domyśla się, że może mieć cukrzycę, ale nie chce tego wiedzieć – mówi Maciej Miłkowski.

Edukacja dotycząca cukrzycy jest kluczowa. Pozwala uświadomić pacjentom, jak wiele zależy od nich samych w zakresie m.in. odpowiedniej diety, aktywności fizycznej czy regularnych pomiarów poziomu glukozy we krwi.

Edukacja

– Tylko wyedukowany pacjent będzie żyć długo. W cukrzycy, w przeciwieństwie do wielu innych chorób, edukacja jest prawie tak samo ważna jak farmakoterapia. Jeżeli będziemy stosować same lekarstwa, ale nie będziemy mieli pojęcia, jak ta choroba wpływa na nasz organizm, nic to nie da. Dlatego bardzo ważne jest, żeby zarówno pacjenci, jak i ich rodziny edukowały się w zakresie cukrzycy – podkreśla Anna Śliwińska, prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Polskie Stowarzyszenie Diabetyków jest jednym z głównych partnerów kampanii „Dłuższe życie z cukrzycą” (www.dluzszezyciezcukrzyca.pl), w ramach której prowadzone są działania edukacyjne mające na celu zwiększanie wiedzy na temat samej choroby oraz tego, jak jej zapobiegać i jak sobie z nią radzić.

Źródło: agencja newseria

Czytaj też Jak Polacy dbają o zdrowie

Artykuł Cukrzyca – polski problem pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.